Βρισκόμαστε πλέον σε απόσταση αναπνοής από το τριήμερο της καθαράς Δευτέρας. Όλοι ρωτάμε γεμάτοι αγωνία τι καιρό θα κάνει τη Δευτέρα έτσι ώστε να οργανώσουμε τον τρόπο και το μέρος που θα εορτάσουμε τα παραδοσιακά για όλους τους Έλληνες κούλουμα. Η καθαρά δευτέρα είναι η πρώτη μέρα της μεγάλης Σαρακοστής συμβολίζει την ψυχική "κάθαρση" κάθε χριστιανού πριν από την κατάνυξη της Μεγάλης Σαρακοστής. Η Καθαρά Δευτέρα ονομάστηκε έτσι, επειδή οι χριστιανοί «καθαρίζονται» σωματικά και πνευματικά. Την Καθαρά Δευτέρα σταματά η κατανάλωση κάθε αρτύσιμου φαγητού και ξεκινά μια νηστεία διάρκειας 40 ημερών, όσες δηλαδή και οι μέρες νηστείας του Χριστού στην έρημο.
Το τραπέζι της καθαράς δευτέρας είναι σε όλους μας γνωστό. Την ημέρα αυτή απαγορεύεται η κατανάλωση γαλακτοκομικών προϊόντων, κρέατος, ψαριού καθώς δεν τρώγεται ούτε το λάδι. Το παραδοσιακό τραπέζι της ημέρας αυτής περιλαμβάνει ελιές, τουρσί, χαλβά, ταραμά, καλαμαράκια αλάδωτα αλλά κυρίως η γνωστή σε όλους μας λαγάνα.
Η λαγάνα, που έχει το σχήμα της "κυρα-Σαρακοστής", παριστάνει μια μακριά γυναίκα που έχει ένα σταυρό στο κεφάλι, δεν έχει στόμα γιατί είναι όλο νηστεία. Τα χέρια της είναι σταυρωμένα για τις προσευχές, έχει επτά πόδια που συμβολίζουν τις επτά εβδομάδες της νηστείας. Έθιμο που συνηθιζόταν για να μετρούν το χρόνο κατά την περίοδο της Σαρακοστής ήταν κάθε Σάββατο να κόβουν το ένα πόδι και το τελευταίο το έκοβαν το Μ. Σάββατο όπου το έκρυβαν σε ένα ξερό σύκο ή σε ένα καρύδι και όποιος το έβρισκε ήταν ο τυχερός της επόμενης χρονιάς.
Η νόστιμη και λαχταριστή για όλους μας λαγάνα είναι ένα προϊόν άξιο σεβασμού και με πραγματικά πλούσια ιστορία, θα είναι μεγάλη απώλεια για τις επερχόμενες γενεές να ξεχάσουν τις παραδόσεις μας, να ξεχάσουν τις παλιές σαρακοστιανές μυρουδιές. Οι αρτοποιοί της γειτονιάς πιστοί στις παραδόσεις μας παρασκευάζουν την Καθαρά Δευτέρα τη λαγάνα συμβάλλοντας έτσι στη διατήρηση του εθίμου, ώστε οι νέες γενεές να έχουν την ευκαιρία να ακούσουν, να μυρίσουν και να γευτούν τη Σαρακοστή γιατί οι Σαρακοστιανές μυρωδιές είναι έμμεσοι φορείς μιας βαθιάς πνευματικότητας.
Νικομάνη Σπυριδούλα Διαιτολόγος Διατροφολόγος
Ας δούμε όμως τη λαγάνα και από τη διατροφική πλευρά της....
Ανήκει στην ομάδα του ψωμιού, που βρίσκεται στη βάση της μεσογειακής διατροφικής πυραμίδας και, εκτός από σύνθετους υδατάνθρακες (βασική πηγή ενέργειας για τον οργανισμό μας), περιέχει φυτικές ίνες και βιταμίνες Β και Ε. Φτιάχνεται από μαλακό αλεύρι και μαγιά και η κάθε φέτα έχει γύρω στις 80 θερμίδες.
Όλοι θα συμφωνήσουμε ότι λατρεύουμε τη λαγάνα τόσο σκέτη όσο και με τη συνοδεία χαλβά και ταραμά.
Ας την απολαύσουμε λοιπόν και ας συνεχίσουμε να τηρούμε τις παραδόσεις μας όσο και αν οι εποχές που διανύουμε δεν το κάνουν και τόσο εύκολο......ΚΑΛΗ ΣΑΡΑΚΟΣΤΗ.....
Δημοσιεύτηκε στις 13 Μαρτίου, 2016
