Σε εκτίναξη των τιμών των καυσίμων σε όλη την επικράτεια, με ακραία επίπεδα στα νησιά που δεν έχουν εξαιρεθεί από την αύξηση του ΦΠΑ, οδήγησε η πολιτική της αυξημένης φορολογίας, που σχεδιάστηκε σε εποχές χαμηλών διεθνών τιμών του πετρελαίου αλλά εφαρμόζεται σε συγκυρία ανοδικής τάσης. Είναι χαρακτηριστικό ότι οι τιμές της βενζίνης στα νησιά προσεγγίζουν τα 2 ευρώ το λίτρο, επίπεδα που είχαμε να δούμε στην Ελλάδα από τις αρχές του 2014, όταν η διεθνής τιμή του αργού κυμαινόνταν στα 100 δολάρια το βαρέλι, ενώ σήμερα κυμαίνεται στα 55 δολάρια το βαρέλι.
Οι ανησυχίες που εξέφρασε η αγορά προς την πολιτική ηγεσία όταν ακόμη σχεδιαζόταν η αύξηση των ΕΦΚ στα καύσιμα, ότι «δεν αντέχει άλλους φόρους ακόμη και με χαμηλές τιμές», επιβεβαιώθηκαν με την έναρξη της εφαρμογής τους, αποκαλύπτοντας και τον εκ του προχείρου σχεδιασμό της πολιτικής ηγεσίας, που βρήκε στα καύσιμα και στις χαμηλές τιμές του πρώτου εξαμήνου του 2016 διέξοδο για το κλείσιμο της «τρύπας» που άφηνε στα δημόσια έσοδα η απόσυρση του μέτρου αύξησης του ΦΠΑ στα φροντιστήρια.
Ετσι, με την έναρξη του νέου έτους και την προαποφασισμένη επιβολή αύξησης των ΕΦΚ στις βενζίνες και στο πετρέλαιο κίνησης (του πετρελαίου θέρμανσης προηγήθηκε από τις 15 Οκτωβρίου 2016), οι τιμές των καυσίμων, που από τα μέσα Νοεμβρίου είχαν μπει σε τροχιά ανοδική ακολουθώντας την τάση των διεθνών τιμών του πετρελαίου, εκτοξεύτηκαν στα ύψη. Στα νησιά που επιβαρύνθηκαν και με την αύξηση του ΦΠΑ στο 24% η κούρσα ήταν ακόμη μεγαλύτερη, με την τιμή της βενζίνης στις Kυκλάδες να προσεγγίζει χθες σχεδόν τα 2 ευρώ το λίτρο. Η τιμή της βενζίνης στα νησιά των Kυκλάδων κυμάνθηκε χθες μεταξύ 1,72 και 1,93 ευρώ το λίτρο και στα υπόλοιπα νησιά μεταξύ 1,65 και 1,70 ευρώ το λίτρο.
Η μεγαλύτερη τιμή σημειώθηκε στην Αμοργό στο 1,93 ευρώ το λίτρο χθες το μεσημέρι από το 1,90 ευρώ το λίτρο το πρωί της ίδιας ημέρας. Στο 1,89 ευρώ το λίτρο διαμορφώθηκε η τιμή της βενζίνης στη Μήλο και στο 1,53 του πετρελαίου κίνησης. Στη Μύκονο και στα Κουφονήσια η βενζίνη διετίθετο στην τιμή του 1,80 ευρώ το λίτρο, το πετρέλαιο κίνησης στο 1,47, στην Κάρπαθο στο 1,82 ευρώ το λίτρο η βενζίνη, και στη Σαντορίνη στο 1,70 ευρώ το λίτρο η βενζίνη και στο 1, 39 το πετρέλαιο κίνησης.
Στην Αττική η τιμή «τσίμπησε» από την πρώτη ημέρα αύξησης της φορολογίας 4 λεπτά το λίτρο και διαμορφώθηκε στο 1,56 ευρώ το λίτρο, από 1,52 ευρώ το λίτρο, και του πετρελαίου κίνησης 10 λεπτά το λίτρο και διαμορφώθηκε στο 1,28 ευρώ το λίτρο από 1,18 ευρώ το λίτρο. Με 9 λεπτά το λίτρο επιβαρύνθηκε και η τιμή του υγραερίου κίνησης, με αποτέλεσμα οι καταναλωτές να το προμηθεύονται στην τιμή των 81 λεπτών το λίτρο από τα 72 λεπτά το λίτρο πριν από την αύξηση της φορολογίας. Και ενώ οι καταναλωτές ακριβοπληρώνουν τα καύσιμα, κάποιοι στην αγορά κερδοσκοπούν αφού το μέτρο της αύξησης της φορολογίας εξαγγέλθηκε πολύ νωρίτερα από την εφαρμογή του και φρόντισαν να αποθεματοποιήσουν ποσότητες αγοράζοντας με χαμηλό ΕΦΚ, τις οποίες διαθέτουν στην κατανάλωση με αυξημένη φορολογία.
Πέραν της κερδοσκοπίας, η αυξημένη φορολογία λειτουργεί ως κίνητρο ενίσχυσης του λαθρεμπορίου, αφού αφήνει μεγαλύτερα περιθώρια κέρδους, ενώ παράλληλα περιορίζει σημαντικά τη ζήτηση με αποτέλεσμα να καθίσταται αμφίβολος ο βασικός στόχος αύξησης των δημοσίων εσόδων, όπως εξάλλου δείχνουν και τα στοιχεία προηγούμενων περιόδων. Από το 2009 μέχρι σήμερα ο ΕΦΚ στο πετρέλαιο θέρμανσης αυξήθηκε από τα 21 ευρώ το χιλιόλιτρο στα 280 ευρώ το χιλιόλιτρο και σε ποσοστό κατά 1.233%.
Ο ΕΦΚ του πετρελαίου κίνησης από τα 302 ευρώ το χιλιόλιτρο το 2009 αυξήθηκε στα 410 ευρώ το χιλιόλιτρο το 2017 και σε ποσοστό 36%, και οι βενζίνες από τα 359 ευρώ το χιλιόλιτρο στα 700 ευρώ το χιλιόλιτρο και σε ποσοστό 95%. Παράλληλα, υπήρξε και αύξηση του ΦΠΑ από το 19% το 2009 στο 24% το 2017. Το ίδιο διάστημα η αγορά καυσίμων είχε μια ραγδαία πτώση κατά 38% (48% οι βενζίνες, 15% το κίνησης και 59% το θέρμανσης).
Μέσα στην εξαετία διεκόπη η λειτουργία 3.000 πρατηρίων και έξι εταιρειών εμπορίας, οδηγώντας στην απώλεια 15 χιλιάδων θέσεων εργασίας, ενώ όλες σχεδόν οι υπόλοιπες εταιρείες παρουσίασαν αρνητικά αποτελέσματα. Την ίδια στιγμή τα έσοδα του κράτους από τα καύσιμα από το 2011 υποχωρούν συνολικά κατά 25% και ανά προϊόν κατά 32% στις βενζίνες, 14% στο ντίζελ κίνησης και 30% στο πετρέλαιο θέρμανσης.
kathimerinh.gr
Δημοσιεύτηκε στις 5 Ιανουαρίου, 2017
