Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή δημοσίευσε πρόσφατα τη Γνώμη της για το Σχέδιο Προϋπολογισμού (Draft Budgetary Plan – DBP) της Ελλάδας για το 2026, στο πλαίσιο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου και του νέου πλαισίου οικονομικής διακυβέρνησης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η αξιολόγηση βασίζεται στη Φθινοπωρινή Οικονομική Πρόβλεψη 2025 και καταλήγει ότι το ελληνικό σχέδιο κρίνεται συνολικά συμμορφούμενο με τις Συστάσεις του Συμβουλίου.
Καθοριστικό ρόλο στην αξιολόγηση διαδραματίζει η ενεργοποίηση της εθνικής ρήτρας διαφυγής για αμυντικές δαπάνες, η οποία επιτρέπει προσωρινή απόκλιση από τα ανώτατα όρια αύξησης των καθαρών δαπανών, χωρίς να τίθεται σε κίνδυνο η μεσοπρόθεσμη δημοσιονομική βιωσιμότητα.
Η Ελλάδα υπέβαλε το DBP στις 15 Οκτωβρίου 2025, σύμφωνα με τον Κανονισμό (ΕΕ) 473/2013. Η αξιολόγηση της Επιτροπής βασίζεται στο μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό-διαρθρωτικό σχέδιο που εγκρίθηκε από το Συμβούλιο τον Ιανουάριο 2025, καθώς και στη Σύσταση του Συμβουλίου της 8ης Ιουλίου 2025, η οποία προβλέπει ενίσχυση των δαπανών για άμυνα και ασφάλεια, σε συνέχεια των Συμπερασμάτων του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου (6 Μαρτίου 2025).
Σύμφωνα με το εθνικό σχέδιο, η ελληνική οικονομία αναμένεται να αναπτυχθεί κατά 2,4% το 2026 (2,2% το 2025), με τον πληθωρισμό (HICP) στο 2,2%. Η Επιτροπή εμφανίζεται ελαφρώς πιο συντηρητική, προβλέποντας ανάπτυξη 2,2% και πληθωρισμό 2,3% το 2026. Οι αποκλίσεις αποδίδονται κυρίως σε στατιστικές αναθεωρήσεις προηγούμενων ετών και σε διαφορετικές εκτιμήσεις για την εξέλιξη των τιμών των υπηρεσιών. Το μακροοικονομικό σενάριο χαρακτηρίζεται ρεαλιστικό και έχει εγκριθεί από ανεξάρτητη αρχή, όπως προβλέπεται από το θεσμικό πλαίσιο.
Η δημοσιονομική στάση της χώρας εκτιμάται επεκτατική κατά 1,8% του ΑΕΠ το 2026, λαμβάνοντας υπόψη τη συμβολή των επιχορηγήσεων του Ταμείου Ανάκαμψης και άλλων ευρωπαϊκών πόρων. Το γενικό κυβερνητικό ισοζύγιο εκτιμάται ότι θα μεταβληθεί από πλεόνασμα 0,6% του ΑΕΠ το 2025 σε οριακό έλλειμμα 0,1% το 2026, ενώ το δημόσιο χρέος αναμένεται να μειωθεί στο 137,6% του ΑΕΠ. Η Επιτροπή προβλέπει πιο ευνοϊκή εικόνα, με πλεόνασμα 0,3% και χρέος στο 142,1% του ΑΕΠ το 2026.
Το μεσοπρόθεσμο δημοσιονομικό πλαίσιο προβλέπει όριο αύξησης καθαρών δαπανών 3,6% για το 2026. Η Επιτροπή εκτιμά ότι η πραγματική αύξηση θα φθάσει το 6,7%, υπερβαίνοντας το όριο κατά περίπου 1,2% του ΑΕΠ. Σε σωρευτική βάση από το 2023, η απόκλιση παραμένει περιορισμένη.
Η υπέρβαση καλύπτεται πλήρως από την εθνική ρήτρα διαφυγής, η οποία επιτρέπει έως 1,5% του ΑΕΠ για αυξημένες αμυντικές δαπάνες. Οι δαπάνες αυτές προβλέπεται να αυξηθούν από 2,2% του ΑΕΠ το 2024 σε 2,6% το 2026, χωρίς να ενεργοποιείται διαδικασία δημοσιονομικής διόρθωσης.
Στα έσοδα περιλαμβάνονται αλλαγές στη φορολογία εισοδήματος φυσικών προσώπων, νέος ενδιάμεσος φορολογικός συντελεστής για εισοδήματα από ακίνητα, μεταρρυθμίσεις στο σύστημα τεκμαρτών και στοχευμένες ελαφρύνσεις στην τοπική φορολογία.
Στις δαπάνες ξεχωρίζουν οι παρεμβάσεις στο ειδικό μισθολόγιο των Ενόπλων Δυνάμεων και των Σωμάτων Ασφαλείας, καθώς και προσαρμογές σε μισθούς και συντάξεις.
Οι δημόσιες επενδύσεις που χρηματοδοτούνται αποκλειστικά σε εθνικό επίπεδο εκτιμώνται στο 2,4% του ΑΕΠ, ενώ οι επιχορηγήσεις από το RRF αυξάνονται σημαντικά, ενισχύοντας τον ρόλο του Ταμείου Ανάκαμψης στη χρηματοδότηση της ανάπτυξης.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καταλήγει ότι το ελληνικό Σχέδιο Προϋπολογισμού για το 2026 συμμορφώνεται με το ευρωπαϊκό δημοσιονομικό πλαίσιο, αξιοποιώντας θεσμικά προβλεπόμενη ευελιξία για λόγους άμυνας. Η παρακολούθηση της εφαρμογής των Συστάσεων θα συνεχιστεί στο Εαρινό Πακέτο του Ευρωπαϊκού Εξαμήνου το καλοκαίρι του 2026.
Η θετική αυτή αξιολόγηση εντάσσει την Ελλάδα στις χώρες της ευρωζώνης των οποίων τα DBP κρίθηκαν συμβατά στο Φθινοπωρινό Πακέτο 2026, σε συνδυασμό με τη συνεχιζόμενη υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.
Ανδρέας Μηλιώνης – Δημοσιογράφος
Δημοσιεύτηκε στις 13 Δεκεμβρίου, 2025
